{"id":634,"date":"2013-07-17T14:03:29","date_gmt":"2013-07-17T12:03:29","guid":{"rendered":"http:\/\/swiadomezakupy.pl\/blog\/?p=634"},"modified":"2013-07-17T14:03:29","modified_gmt":"2013-07-17T12:03:29","slug":"zywnosc-gmo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/swiadomezakupy.pl\/blog\/zywnosc-gmo\/","title":{"rendered":"\u017bywno\u015b\u0107 GMO"},"content":{"rendered":"

GMO, czyli Genetycznie Modyfikowane Organizmy.<\/h2>\n

Edukacja na temat GMO jest tak niewielka, \u017ce w gruncie rzeczy du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 naszego spo\u0142ecze\u0144stwa nie wie „co, gdzie i jak?”. Cz\u0119sto widz\u0105c du\u017ce truskawki z Hiszpanii albo bezpestkowe mandarynki my\u015blimy, \u017ce to GMO. Jednak\u017ce nie s\u0105 to produkty in\u017cynierii genetycznej –\u00a0 zosta\u0142y otrzymane za pomoc\u0105 tradycyjnych metod ulepszania odmian uprawnych lub krzy\u017c\u00f3wek mi\u0119dzygatunkowych (tak samo otrzymuje si\u0119 r\u00f3\u017cne rasy ps\u00f3w, poprzez krzy\u017cowanie np. jamnika z dalmaty\u0144czykiem ;)).<\/p>\n

Czym wi\u0119c jest GMO?<\/h4>\n

Na stronie Ministerstwa \u015arodowiska<\/a> mo\u017cna przeczyta\u0107: „Organizm genetycznie zmodyfikowany to organizm inny ni\u017c organizm cz\u0142owieka, w kt\u00f3rym materia\u0142 genetyczny zosta\u0142 zmieniony w spos\u00f3b nie zachodz\u0105cy w warunkach naturalnych.\u201d<\/p>\n

W warunkach naturalnych dwie odmiany mandarynek po\u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 ze sob\u0105 tworz\u0105c trzeci\u0105, tak samo jamnik z dalmaty\u0144czykiem, ale mandarynka z jamnikiem ju\u017c nie.<\/p>\n

Genetyczna modyfikacja w przypadku GMO oznacza sztuczne wstawienie obcych gen\u00f3w do materia\u0142u genetycznego danego organizmu. Cz\u0119sto przekracza si\u0119 granice gatunku wszczepiaj\u0105c np. ro\u015blinie gen zwierz\u0119cy. Powszechne jest wszczepianie ro\u015blinom gen\u00f3w pochodz\u0105cych z bakterii. Takie po\u0142\u0105czenie nigdy nie nast\u0105pi\u0142oby w warunkach naturalnych.<\/p>\n

Po co stosuje si\u0119 modyfikacj\u0119 genetyczn\u0105?<\/h3>\n

\"insulina\"<\/a>Modyfikacje genetyczne w pierwszej kolejno\u015bci zosta\u0142y zastosowane w odniesieniu do mikroorganizm\u00f3w – bakterii, dro\u017cd\u017cy, ple\u015bni itd.\u00a0 Produkty tych modyfikacji okaza\u0142y si\u0119 po\u017cyteczne dla cz\u0142owieka, znajduj\u0105c zastosowanie przede wszystkim w przemy\u015ble czy farmacji. Jako przyk\u0142ad mo\u017cna poda\u0107 bakteri\u0119 Escherichia coli, kt\u00f3rej wprowadzono do kom\u00f3rki fragment DNA, odpowiedzialny za produkcj\u0119 insuliny. Po tym zabiegu bakteria wytwarza\u0142a odpowiednik ludzkiej insuliny. Dzi\u0119ki temu dzi\u015b na ogromn\u0105 skal\u0119 produkujemy insulin\u0119 dla chorych na cukrzyc\u0119, hormon wzrostu, czynniki odpowiedzialne za krzepliwo\u015b\u0107 krwi i wiele innych substancji potrzebnych we wsp\u00f3\u0142czesnej medycynie. Genetyczne modyfikacje s\u0105 te\u017c narz\u0119dziem badawczym w naukach biologicznych i medycznych, gdzie s\u0142u\u017c\u0105 badaniu funkcji gen\u00f3w i mechanizm\u00f3w reguluj\u0105cych ich aktywno\u015b\u0107, ich roli w procesach chorobowych itp. Takie zastosowania nie budz\u0105 wi\u0119kszych sprzeciw\u00f3w, przede wszystkim dlatego, \u017ce GMO pozostaj\u0105 w obiegu zamkni\u0119tym, i nie wydostaj\u0105 si\u0119 do \u015brodowiska, a ich rezultaty poddawane s\u0105 wielu badaniom nim zostan\u0105 dopuszczone do u\u017cytku poza laboratorium. (\u0179r\u00f3d\u0142o: artyku\u0142 dr Katarzyny Lisowskiej<\/a>)<\/p>\n

Inaczej jest w kwestii modyfikacji ro\u015blin i zwierz\u0105t. Kontrowersyjne s\u0105 nie tylko efekty spo\u017cywania GMO, ale r\u00f3wnie\u017c ich wp\u0142yw na naturalne \u015brodowisko.<\/p>\n

Wp\u0142yw GMO na zdrowie cz\u0142owieka i \u015brodowisko.<\/h3>\n

\"Rocznie<\/a>Problem g\u0142odu na \u015bwiecie.<\/h4>\n

Producenci ziaren GMO twierdz\u0105, \u017ce dzi\u0119ki \u017cywno\u015bci genetycznie modyfikowanej po\u017cegnamy problem g\u0142odu na \u015bwiecie. Ro\u015blinno\u015b\u0107 transgeniczna (GMO) wg nich daje wi\u0119ksze plony oraz jest bardziej odporna na negatywne dzia\u0142ania si\u0142 natury. Jest to totalna bujda.<\/p>\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 odmian upraw GMO (90%), zosta\u0142a tak zmodyfikowana by by\u0142a bardziej odporna na pestycydy lub mia\u0142a ju\u017c w sobie gen pochodz\u0105cy z bakterii, kt\u00f3ry jest toksyczny dla insekt\u00f3w (tak w skr\u00f3cie). Te modyfikacje nie dotycz\u0105 wielko\u015bci wzrostu ro\u015bliny. Badania przeprowadzone w Indiach na uprawach bawe\u0142ny naturalnej i GMO, wykaza\u0142y, \u017ce plony GMO wcale nie s\u0105 wi\u0119ksze i nie daj\u0105 wi\u0119cej bawe\u0142ny. Okaza\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 „nieudanych” plon\u00f3w by\u0142a por\u00f3wnywalna.<\/p>\n

Pomijaj\u0105c powy\u017csze fakty, problem g\u0142odu na \u015bwiecie nie wynika ze zbyt ma\u0142ej ilo\u015bci jedzenia na \u015bwiecie. Wed\u0142ug raport\u00f3w FAO (ang. Food and Agriculture Organization, <\/span>Organizacja Narod\u00f3w Zjednoczonych do spraw Wy\u017cywienia i Rolnictwa) z 2011 roku na \u015bwiecie marnuje si\u0119 oko\u0142o 1,3 mld ton \u017cywno\u015bci rocznie, co stanowi 1\/3 jej produkcji. Problem tkwi w biedzie i z\u0142ym gospodarowaniu jedzeniem, a nie braku \u017cywno\u015bci.<\/span><\/p>\n

\"kukurydza<\/a>Wp\u0142yw GMO na \u015brodowisko naturalne.<\/h4>\n

Firmy patentuj\u0105ce ro\u015bliny GMO twierdz\u0105, \u017ce uprawy tych ro\u015blin mog\u0105 funkcjonowa\u0107 obok upraw konwencjonalny oraz ekologicznych, nie oddzia\u0142uj\u0105c na siebie. Do\u015bwiadczenia Ameryki Po\u0142udniowej z GMO wykazuj\u0105 jednak co innego. Tamtejsze rodzime gatunki zosta\u0142y zanieczyszczone ekologicznie, rozmna\u017caj\u0105c si\u0119 z GMO (wi\u0119cej na ten temat w filmie o Monsanto, na ko\u0144cu artyku\u0142u).<\/p>\n

\u017bywno\u015b\u0107 GMO a zdrowie.<\/h4>\n

Wed\u0142ug bada\u0144 firm typu Monsanto (przoduj\u0105cej firmy produkuj\u0105cej nasiona GMO) wszystko jest bezpieczne, a nawet ma wi\u0119cej warto\u015bci od\u017cywczych ni\u017c \u017cywno\u015b\u0107 konwencjonalna. Problem polega na tym, \u017ce jako\u015b nie chc\u0105 udost\u0119pnia\u0107 swoich bada\u0144. Prawo w kwestii legalizacji nasion\/ro\u015blin do sprzeda\u017cy i spo\u017cycia przez ludzi lub zwierz\u0119ta hodowlane odbywa si\u0119 ca\u0142kowicie „na s\u0142owo” firmy posiadaj\u0105cej patent. Jest natomiast sporo bada\u0144 niezale\u017cnych naukowc\u00f3w wykazuj\u0105ce szkodliwe dzia\u0142anie (zach\u0119camy do zapoznania si\u0119 z filmami ze strony Kampanii „Stop dla GMO w Polsce”<\/a>).<\/p>\n

Lobby GMO m\u00f3wi zawsze „Amerykanie jedz\u0105 GMO od lat 90-tych i jako\u015b \u017cyj\u0105”. W Stanach Zjednoczonych zabronione jest znakowanie \u017cywno\u015bci pochodz\u0105cej z GMO. Producent nawet, gdyby chcia\u0142 nie mo\u017ce powiadomi\u0107 konsumenta, o zawarto\u015bci GMO w produkcie. Jak dla mnie, to totalny absurd. Jako, \u017ce nie ma informacji o tym, kt\u00f3re produkty s\u0105 GMO, a kt\u00f3re nie, nie ma praktycznie \u017cadnych danych na ten temat. Nie jeste\u015bmy w stanie sprawdzi\u0107, czy modyfikowana genetycznie \u017cywno\u015b\u0107 ma na Amerykan\u00f3w jakikolwiek wp\u0142yw.<\/p>\n

Swoj\u0105 drog\u0105 skoro ta \u017cywno\u015b\u0107 jest taka bezpieczna to dlaczego boj\u0105 si\u0119 j\u0105 znakowa\u0107? Odpowiedzcie sobie sami.<\/p>\n

Uprawy genetycznie modyfikowane w UE i Polsce.<\/h3>\n

\"pomidor\"<\/a>Pierwsz\u0105 modyfikowan\u0105 genetycznie ro\u015blin\u0105 uprawn\u0105 by\u0142 tyto\u0144, jednak\u017ce nie zosta\u0142 on dopuszczony do sprzeda\u017cy, by\u0142o to w latach 80-tych. Natomiast pierwszym GMO dopuszczonym do spo\u017cycia przez ludzi by\u0142 wyprodukowany w Stanach Zjednoczonych pomidor Flavr Savr w 1994 roku, kt\u00f3ry charakteryzowa\u0142 si\u0119 przed\u0142u\u017conym okresem przechowywania. Pomidor nie zosta\u0142 jednak ciep\u0142o przyj\u0119ty przez konsument\u00f3w, wi\u0119c wycofano go ze sprzeda\u017cy.<\/p>\n

Jakie ro\u015bliny GMO s\u0105 uprawiane na \u015bwiecie? R\u00f3\u017cni si\u0119 to od rejonu, np. w Stanach Zjednoczonych i Argentynie uprawia\u0107 mo\u017cna praktycznie wszystko. Na szcz\u0119\u015bcie Europa jest bardziej konserwatywna i zakorzeniona w tradycji. Aktualnie w Unii Europejskiej w obrocie mog\u0105 by\u0107 tylko zarejestrowane GMO. Jak na razie, dotyczy to 5 gatunk\u00f3w ro\u015blin: kukurydzy, rzepaku, soi, buraka cukrowego, bawe\u0142ny oraz mikroorganizm\u00f3w (pe\u0142na lista<\/a>). Je\u015bli natomiast chodzi o upraw\u0119 to na obecn\u0105 chwil\u0119 mo\u017cna uprawia\u0107 kukurydz\u0119 MON810 i ziemniaki Amflora.<\/p>\n

Jak to si\u0119 ma w Polsce? Do stycznia tego roku w Polsce mo\u017cna by\u0142o uprawia\u0107 kukurydz\u0119 MON 810, od stycznia ju\u017c nie wolno. Jednak\u017ce jaki jest\/by\u0142 procent upraw tej kukurydzy nie wiadomo, poniewa\u017c Polska nie prowadzi\u0142a wymaganych przez Uni\u0119 Europejsk\u0105 rejestr\u00f3w ani nie przeprowadza\u0142a stosownych kontroli. Prawo Polskie nie zabrania r\u00f3wnie\u017c obrotu ro\u015blinno\u015bci\u0105 zmodyfikowan\u0105 genetycznie, kt\u00f3r\u0105 dopu\u015bci\u0142a Unia Europejska. Dlatego na p\u00f3\u0142kach sklepowych mo\u017cna znale\u017a\u0107 produkty wytworzone z GMO. Dodatkowo dochodzi sprawa pasz dla zwierz\u0105t. Polscy rolnicy nie musz\u0105 powiadamia\u0107 konsumenta, \u017ce mi\u0119so lub produkty zwierz\u0119ce pochodz\u0105 od zwierz\u0105t karmionych pasz\u0105 GMO.<\/p>\n

\"Monsanto\"<\/a>Znakowanie \u017cywno\u015bci GMO.<\/h3>\n

Jak ju\u017c wspomnia\u0142am wcze\u015bniej w Stanach Zjednoczony zabroniono znakowania \u017cywno\u015bci GMO. Jak to jest u nas?<\/p>\n

Na stronie Pa\u0144stwowej Inspekcji Sanitarnej znajdziemy takie informacje:<\/p>\n

„\u017bywno\u015b\u0107 znajduj\u0105ca si\u0119 w Unijnym Rejestrze Genetycznie Zmodyfikowanej \u017bywno\u015bci i Paszy mo\u017ce znajdowa\u0107 si\u0119 na rynku Unii Europejskiej, w tym Polski, pod warunkiem, \u017ce jest oznakowana zgodnie z przepisami rozporz\u0105dzenia (WE) nr 1829\/2003.<\/p>\n

Zgodnie z art. 13 ww. rozporz\u0105dzenia, na etykiecie produktu spo\u017cywczego, kt\u00f3ry zawiera lub sk\u0142ada si\u0119 z GMO, jest wyprodukowany lub zawiera sk\u0142adniki wyprodukowane z GMO powinna by\u0107 zamieszczona jedna z nast\u0119puj\u0105cych informacji:<\/p>\n